Wielu konsumentów pojęcia „kredyt” oraz „pożyczka” stosuje zamiennie. Takie podejście jest jednak niewłaściwe, a często również szkodliwe. Tak naprawdę mamy bowiem do czynienia z dwoma zupełnie odmiennymi produktami finansowymi, które pozostają dostępne na rynku. Różnią się one ze sobą w wielu niezwykle istotnych kwestiach dla klienta. Konsekwencje wyboru bywają zatem poważne. Dlatego tak istotne jest, aby mieć świadomość znaczących odmienności między kredytem a pożyczką. To bowiem wiedza niezbędna przed podpisaniem wiążącej, ale również korzystnej umowy. Czym zatem jest kredyt, a czym pożyczka? Poniżej porównujemy oba produkty uwzględniając najistotniejsze z punktu widzenia klienta rozbieżności między nimi.
Kredyt – podstawowe informacje
Definicja kredytu została umieszczona w Ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Prawo bankowe (Dz. U. 1997 Nr 140 poz. 939 z późn. zm.). Zgodnie z jej zapisami jest to pisemna umowa pomiędzy bankiem a klientem. Na jej podstawie udostępniona zostaje określona kwota pieniężna. Kredyt to zobowiązanie zwrotne. W zamian za jego przyznanie kredytobiorca powinien wypełniać pewne obowiązki. Najważniejszy pozostaje oczywiście terminowy zwrot kwoty powiększonej o odsetki. Jednak korzystanie z przyznanych środków finansowych zgodnie z warunkami umowy również pozostaje istotne. Terminy poszczególnych spłat określa tu przyjęty na wstępie harmonogram.
Zalety
Do najważniejszych zalet kredytu zaliczymy:
- Wiarygodność i nadzór bankowy,
- Możliwość dużego finansowania,
- Budowanie historii BIK,
- Przewidywalność i struktura spłaty.
Wady
Kredyt pomimo swoich zalet posiada również wady. Te najczęściej wymieniane to:
- Złożony proces wnioskowania,
- Wymóg udokumentowania celu,
- Wysokie koszty pozaodsetkowe,
- Konieczność zabezpieczenia.
Pożyczka – na czym polega?
Pożyczkę opisują zupełnie inne przepisy, a mianowicie Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 roku (Dz. U. 1964 Nr 16 poz. 93 z późn. zm.). W najprostszym ujęciu jest to udzielenie osobie fizycznej lub instytucji określonych środków pieniężnych lub przedmiotów na czas oznaczony albo nieoznaczony. Pożyczoną kwotę czy rzecz należy oczywiście zwrócić. Odsetki i dodatkowe opłaty najczęściej tu występują, ale nie zawsze muszą mieć miejsce. Wiele zależy od konkretnych zapisów umowy. Przepisy nie narzucają jej treści ani celu wykorzystania samej pożyczki. Porozumienie między podmiotami może być zawarte również ustnie, jeżeli wartość pożyczki nie przekracza 1000 zł. Jest to jednak zawsze forma umowy cywilnoprawnej. Pożyczkodawcą mogą być instytucje pożyczkowe, ale również zakłady pracy czy osoby prywatne.
Zalety
Pożyczka ma swoje niewątpliwe zalety. Warto tu wskazać przede wszystkim na:
- Szybkość i uproszczoną procedurę,
- Swobodę w wykorzystaniu środków,
- Możliwość zerowych kosztów,
- Elastyczne warunki umowy.
Wady:
Pożyczka, jak każdy produkt rynkowy, posiada również swoje wady. Te najistotniejsze to:
- Mniejsza ochrona konsumencka,
- Ryzyko nieuczciwych warunków (np. chwilówki),
- Brak wpływu na historię BIK,
- Możliwe wyższe RRSO przy krótkich terminach.
Kredyt a pożyczka – porównanie
Kredyt oraz pożyczka mają wiele cech wspólnych. Przede wszystkim w obu przypadkach dochodzi do zaciągnięcia zobowiązania, które należy zwrócić. Istotniejsze są jednak różnice pomiędzy omawianymi produktami finansowymi. To one bowiem rzutują najbardziej na konsekwencje, które ponosi osoba decydująca się na konkretne rozwiązanie. Najważniejsze różnice w przejrzysty sposób przedstawia je poniższa tabela:
| Kategoria | Kredyt | Pożyczka |
| Podstawa prawna | Prawo bankowe | Kodeks cywilny |
| Podmiot udzielający | Wyłącznie bank lub SKOK | Osoba fizyczna, firma, instytucja (np. parabank) |
| Forma zawarcia umowy | Wymagana forma pisemna | Może być ustna (do 1000 zł), pisemna zalecana |
| Cel środków | Ściśle określony w umowie i kontrolowany | Dowolny, brak obowiązku wskazywania celu |
| Obowiązek rozliczenia się z celu | Tak | Nie |
| Źródło środków | Środki z depozytów innych klientów | Środki własne pożyczkodawcy |
| Koszty i oprocentowanie | Zwykle oprocentowany, z dodatkowymi opłatami (np. prowizją, ubezpieczeniem) | Może być darmowa (np. pożyczka prywatna), ale też wysoko oprocentowana |
| Weryfikacja zdolności kredytowej | Obowiązkowa analiza (BIK, KRD, dochody, historia kredytowa) | Często pomijana – zależna od pożyczkodawcy |
| Termin spłaty | Ustalony sztywno w harmonogramie | Elastyczny lub indywidualnie ustalany |
| Forma przekazania środków | Przelew bankowy lub przekaz na wskazane konto | Przelew, gotówka lub inne formy |
| Wpływ na historię kredytową (BIK) | Tak – kredyt widoczny w BIK, wpływa na scoring | Czasem tak (pożyczki instytucjonalne), często nie (pożyczki prywatne) |
| Zabezpieczenia | Często wymagane – np. hipoteka, poręczenie, cesja | Rzadziej wymagane – zależy od kwoty, formy i pożyczkodawcy |
Co wybrać – kredyt czy pożyczkę?
Zarówno kredyt, jak i pożyczka niosą za sobą pewne korzyści, ale również ryzyka. Wybór zatem należy dostosować przede wszystkim do swoich potrzeb oraz aktualnych możliwości. Warto jednak wcześniej rozważyć wszelkie dostępne opcje i mieć pełną świadomość różnic pomiędzy omawianymi w tym tekście produktami finansowymi. Uwzględnić należy przede wszystkim cel pozyskiwania środków, ich wysokość, czas, kiedy są one potrzebne, jak również okres spłaty czy całkowite koszty. Mądrze zaciągnięte zobowiązanie – czy będzie to kredyt, czy pożyczka – przysłuży się firmie, a jego zwrot nie stanie się dla niej nadmiernym obciążeniem. A o to tu przede wszystkim chodzi.
